Upadłość konsumencka w Gdańsku i Trójmieście – na czym polega i kiedy warto z niej skorzystać?

Utrata pracy, choroba, rozpad związku, rosnące raty kredytów, pożyczki pozabankowe albo niepowodzenie prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej mogą doprowadzić do sytuacji, w której terminowe regulowanie zobowiązań przestaje być możliwe.

Jeżeli zadłużenie stale rośnie, prowadzone są postępowania komornicze, a dokonywane wpłaty nie powodują rzeczywistego zmniejszenia długu, jednym z możliwych rozwiązań może być upadłość konsumencka.

Upadłość konsumencka jest postępowaniem sądowym przeznaczonym dla niewypłacalnych osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Jej celem jest uporządkowanie sytuacji majątkowej dłużnika, zaspokojenie wierzycieli w możliwym zakresie, a następnie umożliwienie dłużnikowi uzyskania oddłużenia.

Nie oznacza to jednak, że samo złożenie wniosku prowadzi do natychmiastowego umorzenia wszystkich zobowiązań. Upadłość może wiązać się ze sprzedażą majątku, utratą mieszkania lub samochodu oraz koniecznością wykonywania planu spłaty wierzycieli. Dlatego przed rozpoczęciem postępowania warto dokładnie przeanalizować jego możliwe skutki.

Czym jest upadłość konsumencka?

Upadłość konsumencka to postępowanie prowadzone przed sądem upadłościowym. Po ogłoszeniu upadłości majątek należący do dłużnika co do zasady staje się masą upadłości, nad którą zarząd przejmuje syndyk.

Syndyk ustala skład majątku i wysokość zobowiązań upadłego, zawiadamia wierzycieli, likwiduje składniki majątkowe podlegające sprzedaży oraz przygotowuje informacje potrzebne do podjęcia decyzji o sposobie dalszego oddłużenia.

Postępowanie może zakończyć się w szczególności:

• ustaleniem planu spłaty wierzycieli,
• umorzeniem zobowiązań bez ustalania planu spłaty,
• warunkowym umorzeniem zobowiązań,
• odmową oddłużenia w przypadkach określonych w ustawie.

Sposób zakończenia postępowania zależy między innymi od sytuacji osobistej, rodzinnej, zdrowotnej, zawodowej i majątkowej dłużnika oraz od przyczyn powstania jego niewypłacalności.

Kto może ogłosić upadłość konsumencką?

Z upadłości konsumenckiej może skorzystać przede wszystkim osoba fizyczna, która:

• nie prowadzi działalności gospodarczej,
• utraciła zdolność do regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych,
• nie jest w stanie w sposób trwały obsługiwać swojego zadłużenia.

Wniosek może złożyć między innymi:

• pracownik, który nie jest w stanie regulować rat kredytów i pożyczek,
• osoba bezrobotna lub długotrwale niezdolna do pracy,
• emeryt albo rencista posiadający zadłużenie przekraczające jego możliwości finansowe,
• osoba, przeciwko której prowadzone są postępowania komornicze,
• były przedsiębiorca posiadający długi związane z zakończoną działalnością gospodarczą,
• osoba zadłużona wobec banków, firm pożyczkowych, ZUS, urzędu skarbowego lub osób prywatnych.

Przepisy nie uzależniają możliwości ogłoszenia upadłości od posiadania określonej liczby wierzycieli. Postępowanie może być prowadzone również wtedy, gdy dłużnik ma tylko jednego wierzyciela.

Kiedy dłużnik jest niewypłacalny?

Podstawową przesłanką ogłoszenia upadłości konsumenckiej jest niewypłacalność.

Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Prawo upadłościowe przewiduje domniemanie niewypłacalności, jeżeli opóźnienie w regulowaniu zobowiązań przekracza trzy miesiące.

Nie każde przejściowe pogorszenie sytuacji finansowej uzasadnia złożenie wniosku. Istotne jest ustalenie, czy problemy mają charakter trwały i czy dłużnik ma realną możliwość powrotu do regularnego regulowania zobowiązań.

Przed podjęciem decyzji warto przeanalizować w szczególności:

• wysokość wszystkich zobowiązań,
• miesięczną wysokość rat i innych wymaganych płatności,
• dochody dłużnika i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym,
• stałe koszty utrzymania,
• posiadany majątek,
• realne możliwości zwiększenia dochodów,
• szanse na zawarcie ugody z wierzycielami.

Czy brak majątku wyklucza upadłość konsumencką?

Brak mieszkania, samochodu, oszczędności lub innych wartościowych składników majątkowych nie wyklucza możliwości ogłoszenia upadłości konsumenckiej.

Postępowanie może zostać przeprowadzone również wtedy, gdy dłużnik nie posiada majątku wystarczającego na pokrycie jego kosztów. Koszty postępowania mogą zostać w takim przypadku tymczasowo pokryte przez Skarb Państwa.

Brak majątku nie oznacza jednak automatycznego umorzenia długów bez jakichkolwiek spłat. Sąd może ustalić plan spłaty na podstawie dochodów dłużnika oraz jego możliwości zarobkowych.

Jak przygotować wniosek o upadłość konsumencką?

Wniosek o upadłość konsumencką powinien przedstawiać pełny i zgodny z prawdą obraz sytuacji finansowej dłużnika. Nie powinien być traktowany wyłącznie jako formularz techniczny.

We wniosku należy wskazać w szczególności:

• wszystkich wierzycieli,
• wysokość każdego zobowiązania,
• terminy wymagalności długów,
• posiadany majątek wraz z jego szacunkową wartością,
• wierzytelności sporne,
• zabezpieczenia ustanowione na majątku, w tym hipoteki i zastawy,
• osiągane dochody,
• miesięczne koszty utrzymania,
• osoby pozostające na utrzymaniu dłużnika,
• czynności dotyczące majątku dokonane przed złożeniem wniosku,
• okoliczności, które doprowadziły do powstania niewypłacalności.

Należy również przedstawić informacje dotyczące przychodów i kosztów utrzymania z okresu poprzedzającego złożenie wniosku oraz wskazać określone czynności majątkowe, takie jak sprzedaż, darowizna albo obciążenie majątku.

Wniosek konsumenta składa się zasadniczo w formie elektronicznej za pośrednictwem systemu Krajowego Rejestru Zadłużonych – KRZ.

Jak opisać przyczyny powstania zadłużenia?

Jednym z najważniejszych elementów wniosku jest uzasadnienie przedstawiające historię zadłużenia. Nie powinno ono ograniczać się do stwierdzenia, że dłużnik nie ma środków na spłatę zobowiązań.

W uzasadnieniu warto wyjaśnić:

• kiedy powstały poszczególne zobowiązania,
• na jaki cel były zaciągane kredyty i pożyczki,
• jakie dochody osiągał dłużnik w chwili zaciągania zobowiązań,
• co spowodowało pogorszenie sytuacji finansowej,
• jakie działania podejmowano w celu spłaty zadłużenia,
• czy zawierano ugody lub porozumienia z wierzycielami,
• czy kolejne zobowiązania były zaciągane na spłatę wcześniejszych długów,
• kiedy dłużnik faktycznie utracił zdolność do regulowania zobowiązań.

Wniosek powinien być spójny z załączonymi dokumentami, historią rachunków bankowych, umowami kredytowymi, dokumentacją medyczną oraz informacjami o zatrudnieniu i dochodach.

Zatajenie majątku, pominięcie wierzyciela albo niewskazanie dokonanej wcześniej darowizny może mieć poważne konsekwencje dla przebiegu postępowania i możliwości uzyskania oddłużenia.

Czy sąd bada przyczyny niewypłacalności?

Na etapie rozpoznawania wniosku podstawowe znaczenie ma ustalenie, czy dłużnik jest niewypłacalny. Przyczyny powstania zadłużenia są jednak istotne dla późniejszego sposobu oddłużenia i długości planu spłaty.

Jeżeli sąd ustali, że dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności albo istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, plan spłaty może zostać ustalony na okres od 36 do 84 miesięcy.

W pozostałych przypadkach plan spłaty może trwać do 36 miesięcy.

Szczególnie negatywnie mogą zostać ocenione działania polegające między innymi na:

• celowym wyzbywaniu się majątku,
• przepisywaniu majątku na członków rodziny,
• zaciąganiu zobowiązań bez zamiaru ich spłaty,
• świadomym ukrywaniu dochodów,
• celowym zaprzestaniu regulowania zobowiązań pomimo posiadania środków.

Sam fakt zaciągnięcia wielu pożyczek nie oznacza jednak automatycznie, że dłużnik działał umyślnie albo dopuścił się rażącego niedbalstwa. Każda sprawa powinna być oceniana indywidualnie.

Jak przebiega postępowanie po ogłoszeniu upadłości?

Po ogłoszeniu upadłości sąd wyznacza syndyka. Upadły ma obowiązek współpracować z syndykiem, udzielać mu wyjaśnień, przekazać dokumentację oraz wskazać i wydać majątek wchodzący do masy upadłości.

Do najważniejszych czynności syndyka należą:

• ustalenie wszystkich składników majątku upadłego,
• sporządzenie spisu inwentarza,
• ustalenie wierzycieli i wysokości ich roszczeń,
• sprzedaż składników majątku podlegających likwidacji,
• podział uzyskanych środków pomiędzy wierzycieli,
• przygotowanie informacji potrzebnych do ustalenia sposobu oddłużenia.

Upadły powinien na bieżąco informować syndyka o zmianie zatrudnienia, wysokości dochodów, nabyciu majątku, otrzymaniu spadku albo innych zdarzeniach wpływających na jego sytuację finansową.

Co dzieje się z majątkiem dłużnika?

Z dniem ogłoszenia upadłości majątek należący do dłużnika co do zasady staje się masą upadłości przeznaczoną na zaspokojenie wierzycieli.

Do masy upadłości mogą wejść między innymi:

• nieruchomości,
• samochody i inne pojazdy,
• środki zgromadzone na rachunkach bankowych,
• oszczędności,
• wartościowe ruchomości,
• udziały w spółkach,
• wierzytelności przysługujące upadłemu,
• część wynagrodzenia lub innych dochodów.

Nie wszystkie przedmioty należące do dłużnika podlegają sprzedaży. Poza masą upadłości pozostaje mienie wyłączone spod egzekucji na podstawie przepisów prawa, w tym określone przedmioty codziennego użytku oraz część dochodu niepodlegająca zajęciu.

Upadłość konsumencka a mieszkanie lub dom

Posiadanie mieszkania albo domu jest jedną z najważniejszych kwestii, które należy przeanalizować przed złożeniem wniosku.

Nieruchomość należąca do dłużnika co do zasady wchodzi do masy upadłości i może zostać sprzedana przez syndyka. Dotyczy to również nieruchomości obciążonej kredytem hipotecznym.

Po sprzedaży nieruchomości wierzyciel hipoteczny jest zaspokajany na szczególnych zasadach ze środków uzyskanych z jej sprzedaży.

Jeżeli sprzedawane mieszkanie albo dom służyły zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych upadłego oraz osób pozostających na jego utrzymaniu, z ceny sprzedaży może zostać wydzielona kwota odpowiadająca przeciętnemu czynszowi najmu lokalu w tej samej lub sąsiedniej miejscowości za okres od 12 do 24 miesięcy.

Kwota ta nie jest przyznawana automatycznie. Upadły powinien złożyć odpowiedni wniosek, a jej wysokość zostaje ustalona z uwzględnieniem potrzeb mieszkaniowych upadłego, liczby osób pozostających na jego utrzymaniu oraz możliwości zarobkowych.

Czy w upadłości można zachować samochód?

Samochód należący do dłużnika co do zasady może wejść do masy upadłości i zostać sprzedany przez syndyka.

Znaczenie mogą mieć jednak:

• wartość pojazdu,
• stan techniczny samochodu,
• niezbędność pojazdu do wykonywania pracy,
• stan zdrowia lub niepełnosprawność upadłego,
• potrzeby osób pozostających na utrzymaniu dłużnika.

Samo korzystanie z samochodu w celu dojazdu do pracy nie gwarantuje wyłączenia go z masy upadłości. Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny.

Czy syndyk zajmuje całe wynagrodzenie?

Ogłoszenie upadłości nie oznacza utraty całego wynagrodzenia lub emerytury.

Do masy upadłości może trafiać część dochodu podlegająca zajęciu. Upadłemu pozostawia się kwotę chronioną przepisami prawa, która powinna umożliwiać pokrywanie podstawowych kosztów utrzymania.

Przy ustalaniu części dochodu pozostającej do dyspozycji upadłego znaczenie mogą mieć również:

• liczba osób pozostających na jego utrzymaniu,
• koszty mieszkania,
• stan zdrowia,
• wydatki na leczenie i rehabilitację,
• szczególne potrzeby dzieci lub innych członków rodziny.

W szczególnych sytuacjach możliwe jest złożenie wniosku o pozostawienie upadłemu większej części dochodu.

Na czym polega plan spłaty wierzycieli?

Po zakończeniu likwidacji majątku sąd może ustalić plan spłaty wierzycieli. Plan określa:

• wysokość okresowych wpłat,
• czas wykonywania planu,
• sposób podziału wpłat pomiędzy wierzycieli,
• część zobowiązań, która zostanie umorzona po wykonaniu planu.

Przy ustalaniu wysokości spłat sąd bierze pod uwagę między innymi:

• możliwości zarobkowe upadłego,
• faktycznie osiągane dochody,
• kwalifikacje i doświadczenie zawodowe,
• wiek i stan zdrowia,
• usprawiedliwione koszty utrzymania,
• liczbę osób pozostających na utrzymaniu,
• potrzeby mieszkaniowe,
• wysokość niezaspokojonych zobowiązań,
• przyczyny powstania niewypłacalności.

Sąd może oceniać nie tylko aktualnie osiągane wynagrodzenie, lecz także dochody, które upadły mógłby osiągać przy wykorzystaniu swoich kwalifikacji i możliwości zawodowych.

Czy można uzyskać umorzenie długów bez planu spłaty?

Umorzenie zobowiązań bez ustalenia planu spłaty jest możliwe, ale zostało przewidziane dla szczególnych przypadków.

Sąd może umorzyć zobowiązania bez planu spłaty, jeżeli sytuacja osobista upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że jest on trwale niezdolny do dokonywania jakichkolwiek spłat na rzecz wierzycieli.

Może to dotyczyć przykładowo osoby:

• ciężko i trwale chorej,
• niezdolnej do pracy,
• pozbawionej realnych perspektyw poprawy sytuacji dochodowej,
• wymagającej stałej opieki lub ponoszącej wysokie koszty leczenia.

Jeżeli niezdolność do wykonywania spłat nie ma charakteru trwałego, sąd może zastosować warunkowe umorzenie zobowiązań. Okres warunkowego umorzenia wynosi pięć lat. W tym czasie sytuacja majątkowa upadłego może zostać ponownie zbadana.

Jakie długi nie podlegają umorzeniu?

Upadłość konsumencka nie prowadzi do umorzenia każdego rodzaju zobowiązania.

Nie podlegają umorzeniu między innymi:

• zobowiązania alimentacyjne,
• określone renty odszkodowawcze,
• grzywny orzeczone przez sąd,
• obowiązek naprawienia szkody orzeczony w postępowaniu karnym,
• zadośćuczynienia orzeczone w postępowaniu karnym,
• nawiązki oraz określone świadczenia pieniężne będące środkami karnymi,
• zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia,
• zobowiązania umyślnie nieujawnione przez upadłego, jeżeli wierzyciel nie uczestniczył w postępowaniu.

Przed złożeniem wniosku należy zatem ustalić, jaka część zadłużenia może rzeczywiście podlegać oddłużeniu.

Upadłość konsumencka byłego przedsiębiorcy

Z upadłości konsumenckiej może skorzystać również osoba, która wcześniej prowadziła działalność gospodarczą, ale zakończyła jej prowadzenie.

W postępowaniu mogą zostać uwzględnione także zobowiązania powstałe w związku z działalnością gospodarczą, w tym:

• zobowiązania wobec kontrahentów,
• zaległości podatkowe,
• zaległości wobec ZUS,
• kredyty i leasingi związane z działalnością,
• zobowiązania wynikające z poręczeń.

W przypadku byłego przedsiębiorcy szczególne znaczenie ma ustalenie, kiedy powstał stan niewypłacalności, czy istniał obowiązek wcześniejszego złożenia wniosku o upadłość przedsiębiorcy oraz z jakich przyczyn obowiązek ten nie został wykonany.

Upadłość konsumencka a postępowanie komornicze

Samo złożenie wniosku o upadłość konsumencką nie powoduje automatycznego zakończenia wszystkich postępowań egzekucyjnych.

Zasadnicze skutki dla egzekucji powstają po ogłoszeniu upadłości. Postępowania egzekucyjne dotyczące majątku wchodzącego do masy upadłości ulegają wówczas zawieszeniu, a następnie umorzeniu na zasadach określonych w Prawie upadłościowym.

Po ogłoszeniu upadłości wierzyciele nie powinni prowadzić indywidualnego zaspokojenia z majątku objętego masą upadłości. Ich roszczenia są rozpoznawane w ramach postępowania upadłościowego.

Upadłość konsumencka a małżonek dłużnika

Każdy z małżonków jest odrębnym dłużnikiem i co do zasady składa własny wniosek o ogłoszenie upadłości.

Ogłoszenie upadłości jednego z małżonków może jednak wywołać istotne skutki dla majątku wspólnego. Zasadniczo z dniem ogłoszenia upadłości powstaje rozdzielność majątkowa, a majątek wspólny może wejść do masy upadłości.

Przed złożeniem wniosku należy zatem przeanalizować:

• ustrój majątkowy małżonków,
• skład majątku wspólnego i majątków osobistych,
• daty nabycia poszczególnych składników majątkowych,
• zobowiązania zaciągnięte przez każdego z małżonków,
• ewentualne umowy majątkowe małżeńskie.

Upadłość konsumencka w Gdańsku, Gdyni i Sopocie – właściwy sąd

Sprawy o ogłoszenie upadłości rozpoznaje sąd właściwy dla głównego ośrodka podstawowej działalności dłużnika. W przypadku konsumenta domniemywa się, że jest nim miejsce jego zwykłego pobytu.

Sprawy upadłościowe mieszkańców Gdańska, Gdyni i Sopotu rozpoznaje zasadniczo Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku, VI Wydział Gospodarczy.

Wniosek składany jest jednak elektronicznie za pośrednictwem systemu KRZ. Dłużnik nie składa go bezpośrednio w sekretariacie sądu w tradycyjnej formie papierowej, poza szczególnymi przypadkami określonymi w przepisach.

Najczęstsze błędy we wnioskach o upadłość konsumencką

Do najczęściej spotykanych błędów należą:

• pominięcie części wierzycieli,
• podanie nieaktualnych kwot zadłużenia,
• niewskazanie zadłużenia wobec ZUS lub urzędu skarbowego,
• zatajenie składników majątku,
• nieuwzględnienie wcześniejszych darowizn lub sprzedaży majątku,
• zbyt ogólne opisanie przyczyn niewypłacalności,
• brak dokumentów potwierdzających dochody i koszty utrzymania,
• niespójność pomiędzy uzasadnieniem a załączonymi dokumentami,
• nieuwzględnienie sytuacji majątkowej małżonka,
• błędne założenie, że wszystkie długi zostaną umorzone bez planu spłaty.

Prawidłowe przygotowanie wniosku ma znaczenie nie tylko dla samego ogłoszenia upadłości, ale także dla późniejszej oceny przyczyn niewypłacalności i ustalenia długości planu spłaty.

Czy warto skorzystać z pomocy adwokata?

Pomoc adwokata nie jest obowiązkowa, jednak pozwala ograniczyć ryzyko błędów oraz wcześniej ustalić rzeczywiste skutki postępowania.

Analiza sprawy powinna obejmować w szczególności:

• ustalenie pełnej struktury zadłużenia,
• ocenę stanu niewypłacalności,
• analizę przyczyn powstania długów,
• sprawdzenie sytuacji mieszkania, domu lub samochodu,
• analizę wcześniejszych czynności majątkowych,
• ustalenie skutków dla majątku wspólnego małżonków,
• ocenę, które zobowiązania mogą zostać umorzone,
• porównanie upadłości z innymi sposobami rozwiązania problemu zadłużenia,
• przygotowanie i złożenie wniosku w systemie KRZ,
• reprezentowanie dłużnika w toku postępowania.

W niektórych sprawach najlepszym rozwiązaniem będzie upadłość konsumencka. W innych korzystniejsze może okazać się zawarcie ugody z wierzycielem, restrukturyzacja kredytu, sprzedaż majątku na wolnym rynku albo zawarcie układu konsumenckiego.

Upadłość konsumencka – najczęściej zadawane pytania

Czy trzeba mieć wielu wierzycieli, aby ogłosić upadłość?

Nie. Upadłość konsumencka może zostać ogłoszona także wtedy, gdy dłużnik ma tylko jednego wierzyciela. Decydujące znaczenie ma niewypłacalność, a nie liczba wierzycieli.

Czy upadłość obejmuje kredyty, pożyczki i chwilówki?

Co do zasady tak. Zobowiązania wobec banków, firm pożyczkowych i innych instytucji finansowych mogą zostać objęte postępowaniem i następnie umorzone w zakresie wynikającym z orzeczenia sądu.

Czy zadłużenie wobec ZUS i urzędu skarbowego może zostać umorzone?

Co do zasady zobowiązania publicznoprawne mogą zostać objęte postępowaniem upadłościowym. Konieczna jest jednak analiza rodzaju konkretnego zobowiązania i podstawy jego powstania.

Czy upadłość oznacza utratę wszystkich rzeczy?

Nie. Do masy upadłości nie wchodzi mienie wyłączone spod egzekucji oraz część dochodu chroniona przepisami prawa. Sprzedaży mogą jednak podlegać wartościowe składniki majątku, takie jak nieruchomość, samochód lub oszczędności.

Czy po upadłości można normalnie pracować?

Tak. Upadły może i powinien podejmować pracę oraz uzyskiwać dochody. Część wynagrodzenia może jednak wchodzić do masy upadłości albo służyć wykonywaniu planu spłaty.

Czy po ogłoszeniu upadłości można prowadzić działalność gospodarczą?

Samo ogłoszenie upadłości konsumenckiej nie oznacza automatycznego zakazu podjęcia działalności gospodarczej. Rozpoczęcie działalności w toku postępowania powinno jednak zostać skonsultowane z syndykiem i ocenione z uwzględnieniem sytuacji upadłego.

Ile trwa upadłość konsumencka?

Czas trwania postępowania zależy między innymi od liczby wierzycieli, zakresu majątku, konieczności sprzedaży nieruchomości, sporów dotyczących wierzytelności oraz długości planu spłaty. Nie ma jednego terminu właściwego dla wszystkich spraw.

Czy informacja o upadłości jest publiczna?

Tak. Informacje o postępowaniu są publikowane w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Upadłość może również wpływać na ocenę zdolności kredytowej dłużnika.

Pomoc w sprawach o upadłość konsumencką w Trójmieście

Kancelaria Adwokacka Michał Gabriel świadczy pomoc prawną osobom rozważającym ogłoszenie upadłości konsumenckiej w Gdańsku, Gdyni, Sopocie oraz na terenie całego Trójmiasta.

Pomoc kancelarii może obejmować:

• analizę sytuacji majątkowej i zadłużenia,
• ocenę zasadności złożenia wniosku,
• ustalenie możliwych skutków dla mieszkania, samochodu i wynagrodzenia,
• przygotowanie dokumentacji,
• sporządzenie i złożenie wniosku w systemie KRZ,
• reprezentowanie klienta w toku postępowania upadłościowego.

Przed podjęciem decyzji o upadłości warto ustalić nie tylko, czy istnieją podstawy do jej ogłoszenia, ale przede wszystkim jakie będą jej skutki dla majątku dłużnika, jego rodziny oraz poszczególnych zobowiązań.

Stan prawny: 14 lipca 2026 r.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej odnoszącej się do indywidualnej sytuacji czytelnika.